Hoe ziet een examenjaar eruit? Alles wat je moet weten als je vmbo, havo of vwo doet

Algemeen

Hoe ziet een examenjaar eruit? Alles wat je moet weten als je vmbo, havo of vwo doet

Hoe ziet een examenjaar eruit? Alles wat je moet weten als je vmbo, havo of vwo doet

✎

Jhanna

·

5 min lezen

Wil je vooral weten welke regels en termen je moet kennen, zoals SE, CE, de kernvakkenregel en de N-term? Lees dan eindexamentips: dit moet je echt weten over je examens.

Het examenjaar: wat kun je verwachten?

Het examenjaar is voor veel leerlingen een spannend, maar ook intensief jaar. Of je nu vmbo, havo of vwo doet: dit is het jaar waarin je toewerkt naar je diploma. Maar hoe ziet zo'n examenjaar er eigenlijk uit? Wat kun je verwachten van de examens, de drukke periodes en de voorbereiding? In deze blog leggen we het stap voor stap uit, zodat je weet wat je te wachten staat!

De start van je examenjaar

In september begin je aan je laatste schooljaar op het vmbo, de havo of het vwo. Je krijgt te maken met verschillende schoolexamens en bereidt je voor op de centrale examens. Aan het begin van het schooljaar ontvang je meestal het PTA: het Programma van Toetsing en Afsluiting.

In het PTA staat onder andere:

  • Welke schoolexamens en opdrachten je moet maken.

  • Wanneer de verschillende onderdelen plaatsvinden.

  • Hoe de onderdelen meetellen voor je schoolexamencijfer.

  • Welke deadlines je in de gaten moet houden.

Je kunt het PTA zien als de routekaart voor je examenjaar. Het geeft je overzicht en helpt je om op tijd te beginnen met leren.

De onderdelen in het PTA kunnen bestaan uit schriftelijke toetsen, praktische opdrachten, mondelinge examens en presentaties. Welke onderdelen je precies krijgt, verschilt per school en per vak.

Omdat de schoolexamens meetellen voor je uiteindelijke resultaat, is het belangrijk om je PTA goed door te nemen en er regelmatig op terug te kijken. Zet belangrijke data meteen in je agenda. Zo voorkom je dat je onverwacht voor een deadline komt te staan.

SE's en CE's: wat is het verschil?

In je examenjaar krijg je te maken met twee belangrijke onderdelen: het schoolexamen en het centraal examen.

SE: schoolexamen

Het schoolexamen bestaat uit toetsen en andere onderdelen die je school organiseert. Deze kunnen verspreid over het schooljaar plaatsvinden. Denk bijvoorbeeld aan schriftelijke toetsen, praktische opdrachten en mondelinge examens.

CE: centraal examen

Het centraal examen is het landelijke examen dat volgens een vastgestelde planning wordt afgenomen. Voor veel vakken vinden deze examens plaats in mei. De precieze examenperiode verschilt per schooljaar en onderwijsniveau.

Je eindcijfer wordt bij veel examenvakken bepaald door het combinatiecijfer van het schoolexamen en het centraal examen. Hoe zwaar beide onderdelen meetellen, hangt af van de examenregels voor jouw vak en onderwijsniveau.

De planning van je examenjaar

Ieder examenjaar ziet er net iets anders uit. Toch volgt het schooljaar vaak een vergelijkbaar ritme. Hieronder lees je wat je in de verschillende periodes kunt verwachten.

September en oktober: opstarten en herhalen

De eerste weken staan in het teken van wennen aan je nieuwe rooster, docenten en het tempo van het examenjaar. Je herhaalt mogelijk leerstof uit eerdere schooljaren om je basiskennis op te frissen.

Ook kunnen de eerste onderdelen van je schoolexamenprogramma op het programma staan. Dit is daarom een goed moment om je planning op orde te brengen. Bekijk je PTA, noteer belangrijke toetsmomenten en verdeel de leerstof in kleine, haalbare stappen.

November tot en met februari: schoolexamens en opdrachten

Dit is voor veel leerlingen een drukke periode. Je maakt schoolexamens en werkt aan praktische opdrachten, werkstukken en andere onderdelen die meetellen voor je resultaten.

Op de havo en het vwo werk je meestal ook aan je profielwerkstuk. Dat vraagt om een goede planning, omdat je dit vaak naast je andere schoolwerk doet.

Probeer in deze maanden goed bij te blijven. Door regelmatig te leren en opdrachten op tijd af te ronden, voorkom je dat alles zich opstapelt.

Maart en april: laatste schoolexamens en oefenexamens

In het voorjaar rond je op veel scholen de laatste onderdelen van het schoolexamen af. Tegelijkertijd begin je steeds gerichter met de voorbereiding op het centraal examen.

Veel scholen bieden oefenexamens aan. Daarmee ontdek je welke onderwerpen je al goed beheerst en waar je nog extra aandacht aan moet besteden.

Dit is een goed moment om oude examens te oefenen, fouten te analyseren en moeilijke onderwerpen opnieuw door te nemen. Zo krijg je meer inzicht in de vraagstelling en leer je beter omgaan met de beschikbare tijd.

Mei en juni: centrale examens en uitslag

In mei beginnen doorgaans de centrale examens. Hoeveel examens je maakt en hoe lang jouw examenperiode duurt, hangt af van je vakkenpakket en de officiële examenplanning.

Probeer tijdens deze periode voldoende te slapen, regelmatig te pauzeren en je voorbereiding goed te verdelen. Je hoeft niet alles op het laatste moment te leren: juist de herhaling in de maanden ervoor helpt je om met meer vertrouwen aan je examens te beginnen.

Na de examens volgt de uitslag. Ben je nog niet geslaagd, dan kun je onder bepaalde voorwaarden een vak herkansen. De mogelijkheden en data hangen af van de geldende examenregels en de officiële planning.

Juni en juli: herkansingen en diploma-uitreiking

Na de eerste uitslag volgen de herkansingen voor leerlingen die daarvoor in aanmerking komen. Daarna wordt duidelijk of je alsnog je diploma hebt behaald.

Ben je geslaagd? Dan is het tijd voor de diploma-uitreiking! Een feestelijke afsluiting van je tijd op het vmbo, de havo of het vwo. Een mooi moment om samen met je klasgenoten, familie en docenten terug te kijken op een intensief, maar bijzonder jaar.

Wat kun je verwachten qua werkdruk?

In je examenjaar moet je niet alleen nieuwe leerstof begrijpen, maar ook belangrijke onderwerpen uit eerdere schooljaren herhalen. Veel van die kennis heb je nodig om de examenvragen goed te kunnen beantwoorden.

Vooral in maart en april kan de werkdruk hoog oplopen. Je bent dan mogelijk nog bezig met schoolexamens en opdrachten, terwijl je tegelijkertijd leert voor je centrale examens. Daardoor kan het voelen alsof je voortdurend aan het studeren bent.

Een goede planning helpt om het overzicht te bewaren. Maak bijvoorbeeld een weekschema waarin je per vak noteert wat je gaat leren. Verdeel grote hoeveelheden leerstof over meerdere dagen en plan ook voldoende pauzes en ontspanning in.

Vind je bepaalde vakken lastig of weet je niet goed waar je moet beginnen? Dan kan extra uitleg of examentraining helpen. Met MyTutor kun je gericht aan de slag met onder andere samenvattingen, begrippenlijsten en oefenexamens per onderwerp. Zo krijg je meer inzicht in de leerstof en ontdek je welke onderdelen je nog extra moet oefenen.

Tips om je examenjaar goed door te komen

Met deze tips maak je het jezelf een stuk makkelijker:

  • Begin op tijd. Wacht niet tot vlak voor een toets of examen met leren.

  • Maak een realistische planning. Verdeel de leerstof over de beschikbare dagen en houd ruimte voor onverwachte opdrachten.

  • Oefen met oude examens. Zo raak je vertrouwd met de vraagstelling en het soort opdrachten dat je kunt tegenkomen.

  • Houd je PTA bij de hand. Noteer alle belangrijke toetsmomenten en deadlines in je agenda.

  • Vraag om hulp als dat nodig is. Bespreek moeilijke onderwerpen met je docent, klasgenoten of een begeleider.

  • Zorg voor voldoende rust. Slaap genoeg en neem regelmatig pauze. Je hoeft niet de hele dag te leren om goed voorbereid te zijn.

Conclusie

Je examenjaar is een drukke, maar ook leerzame periode. Je krijgt te maken met schoolexamens, opdrachten en uiteindelijk de centrale examens. Door op tijd te beginnen, een goede planning te maken en hulp te vragen wanneer dat nodig is, kun je je goed voorbereiden.

Of je nu vmbo, havo of vwo doet: met een overzichtelijke aanpak en voldoende oefening kun je met meer vertrouwen je examens ingaan. Succes met je examenjaar!

Het laatste examennieuws

Het laatste examennieuws