
Examennieuws
✎
Sophie
·
6 min lezen
Wil je weten wat er in 2027 precies anders is dan vorig jaar? Lees dan wat verandert er in je examen 2027.
Verschillende soorten examens tijdens je examen jaar
Schoolexamen (SE)
Het schoolexamen is een belangrijk onderdeel van je eindexamen. Het bestaat uit verschillende toetsen en opdrachten, zoals schriftelijke toetsen, praktische opdrachten en soms mondelinge toetsen. Welke onderdelen meetellen en hoe zwaar ze wegen, staat in het programma van toetsing en afsluiting (PTA) van je school. De resultaten bepalen samen je schoolexamencijfer.
Centraal examen (CE)
Het centraal examen is het landelijke examen dat je aan het einde van je examenjaar aflegt voor de vakken waarvoor dit geldt. De examens vinden doorgaans plaats in mei en worden volgens landelijke richtlijnen afgenomen en beoordeeld. Met het centraal examen laat je zien in hoeverre je de examenstof beheerst. Je uiteindelijke cijfer voor een vak kan, afhankelijk van de geldende regels, worden bepaald door een combinatie van je schoolexamencijfer en je cijfer voor het centraal examen.
Centraal schriftelijk en praktisch examen (CSPE)
Volg je een vmbo-leerweg met beroepsgerichte vakken? Dan kun je te maken krijgen met een centraal schriftelijk en praktisch examen (CSPE). Hierbij maak je niet alleen schriftelijke opdrachten, maar voer je ook praktische opdrachten uit. Zo laat je zien dat je de benodigde kennis en vaardigheden kunt toepassen in praktijksituaties.
Wanneer zijn de eindexamens in 2027:
De centrale schriftelijke eindexamens vinden in 2027 plaats in twee reguliere tijdvakken. Voor bijzondere situaties is er daarnaast een derde tijdvak.
Eerste tijdvak
Periode: vrijdag 14 mei tot en met dinsdag 1 juni 2027 (havo en vwo; vmbo-gl/tl t/m maandag 31 mei)
Uitslag: woensdag 16 juni 2027.
Tweede tijdvak
Periode: dinsdag 22 juni tot en met dinsdag 29 juni 2027
Uitslag: 6 juli 2027.
Derde tijdvak
Het derde tijdvak vindt plaats vanaf 10 augustus 2027. Dit is bedoeld voor specifieke situaties; de planning en aanmelding verlopen volgens de officiële regels.
Hoe lang duren de eindexamens?
De duur van een centraal examen verschilt per vak, onderwijsniveau en examenprogramma. Veel schriftelijke examens duren twee of drie uur, maar er zijn ook examens die korter of langer duren.
Havo en vwo: veel examens duren drie uur, maar de duur verschilt per vak.
Vmbo-gl/tl: veel schriftelijke examens duren twee uur; dit kan per vak verschillen.
Vmbo bb en kb: de examenduur hangt onder meer af van het vak en de examenvorm. Digitale examens kunnen een andere tijdsduur hebben dan schriftelijke examens.
Praktijkexamens: hiervoor gelden aparte afnameperiodes en tijdsindelingen.
Bekijk daarom altijd het officiële examenrooster voor de exacte datum, begintijd en duur van jouw examen.
De datum waarop je de uitslag van je eindexamen hoort, hangt af van het examen dat je hebt gedaan en het tijdvak waarin je examen hebt afgelegd.
Eerste tijdvak: de normeringen voor de algemene centrale examens worden op woensdag 16 juni 2027 om 08.00 uur bekendgemaakt. Daarna stelt je school de examenuitslag vast en informeert ze je over het resultaat.
Tweede tijdvak: de normeringen worden volgens de officiële examenplanning bekendgemaakt. Daarna stelt je school de uitslag vast en deelt ze die met je mee.
Voor beroepsgerichte profielvakken en flexibele of digitale examens kunnen andere momenten gelden.
Hoe wordt je eindcijfer berekend?
Voor veel vakken in het voortgezet onderwijs bestaat het eindcijfer uit je schoolexamencijfer (SE) en je cijfer voor het centraal examen (CE). Beide cijfers tellen doorgaans voor 50% mee.
Je berekent het eindcijfer dan als volgt:
Eindcijfer = (SE-cijfer + CE-cijfer) ÷ 2
Voorbeeld: heb je voor je schoolexamen een 7,0 gehaald en voor je centraal examen een 6,0? Dan is je eindcijfer een 6,5, dat volgens de geldende regels wordt afgerond.
Kernvakkenregel voor havo en vwo
Voor havo en vwo geldt de kernvakkenregel. Deze regel houdt in dat je voor de vakken Nederlands, Engels en wiskunde samen maximaal één eindcijfer 5 mag halen. De regel geldt ook voor het examenjaar 2027.
Om aan de kernvakkeneis te voldoen, moet je voor deze vakken het volgende behalen:
Eén 5 en voor de andere vakken een 6 of hoger.
Voor alle drie de vakken een 6 of hoger.
Het gaat hierbij om de eindcijfers van de vakken, dus de cijfers die worden bepaald op basis van het schoolexamen en het centraal examen.
Wat als je meerdere wiskundevakken hebt gevolgd?
Heb je examen gedaan in meerdere wiskundevakken? Dan telt binnen de kernvakkenregel slechts één wiskundevak mee. Welk vak dat is, hangt af van je vakkenpakket. Volg je bijvoorbeeld wiskunde B én wiskunde D, dan telt wiskunde B mee als kernvak. Wiskunde D kan wiskunde B dus niet vervangen binnen deze regel.
Wat als je op de havo geen wiskunde volgt?
Op de havo kunnen leerlingen met het profiel Cultuur en Maatschappij onder bepaalde voorwaarden kiezen voor een vakkenpakket zonder wiskunde. In dat geval geldt de kernvakkenregel alleen voor Nederlands en Engels. Je mag voor maximaal één van deze twee vakken een eindcijfer 5 halen; voor het andere vak moet je minimaal een 6 behalen.
Let op: ook als je geen wiskunde volgt, moet je aan de overige exameneisen voldoen. Controleer bij twijfel de officiële regels voor jouw examenjaar.
Extra vak op je eindexamen
Volg je een extra vak naast de vakken die je nodig hebt voor je diploma? Dan kan het resultaat van dat vak meetellen voor je eindresultaat, zolang het binnen de geldende exameneisen past.
Een extra vak hoeft niet te betekenen dat je eerder zakt. Als je niet aan de slagingseisen voldoet wanneer het extra vak meetelt, kan het onder bepaalde voorwaarden buiten beschouwing worden gelaten. Je moet dan nog steeds voldoen aan alle overige eisen om te slagen.
Een goed cijfer voor een extra vak kan bovendien gunstig uitpakken voor je gemiddelde cijfer voor het centraal examen. Dat gemiddelde moet namelijk minimaal een 5,5 zijn. Of het extra vak uiteindelijk meetelt, hangt af van de regels voor jouw examen en je vakkenpakket. Bespreek dit bij twijfel met je mentor of examensecretaris.
Gezakt voor je eindexamen?
Ben je na het eerste tijdvak nog niet geslaagd? Dan heb je mogelijk nog een kans om je diploma te behalen door een centraal examen te herkansen. In principe mag je in het tweede tijdvak één vak herkansen. Met een hoger cijfer kun je soms alsnog aan de slagingseisen voldoen.
Ook het derde tijdvak kan in bepaalde situaties een mogelijkheid bieden, bijvoorbeeld als je door bijzondere omstandigheden niet aan een eerder examen kon deelnemen. Hiervoor gelden specifieke voorwaarden.
Bespreek met je mentor of examensecretaris welke mogelijkheden in jouw situatie van toepassing zijn. Zo weet je welke stappen je nog kunt zetten om alsnog te slagen.
Zijn je herkansingsmogelijkheden uitgeput? Dan zijn er verschillende alternatieven om alsnog je diploma te behalen:
Het examenjaar opnieuw doen: Je blijft op school en volgt het examenjaar opnieuw. Informeer bij je school naar de voorwaarden en mogelijkheden.
Staatsexamen doen: Je kunt staatsexamen doen in de vakken waarvoor je nog geen voldoende hebt behaald. Je bereidt je zelfstandig voor of zoekt extra begeleiding. De examens vinden plaats volgens de officiële planning voor staatsexamens.
Naar het volwassenenonderwijs (vavo): Via het vavo kun je mogelijk gericht werken aan de vakken waarvoor je nog geen voldoende hebt behaald. Je volgt onderwijs en doet examen volgens de afspraken en voorwaarden van de vavo-instelling.
Een diploma behalen op een lager onderwijsniveau
Lukt het niet om je diploma op het huidige niveau te behalen? Dan kun je onderzoeken of je op een lager niveau alsnog een diploma kunt halen. Welke mogelijkheden er zijn, hangt af van je vooropleiding, je behaalde resultaten en de geldende examenregels.
Gezakt voor het vwo: Mogelijk kun je alsnog een havodiploma behalen door aan de voorwaarden voor dat diploma te voldoen.
Gezakt voor de havo: Mogelijk kun je alsnog een vmbo-tl-diploma behalen als je aan de bijbehorende eisen voldoet.
Gezakt voor vmbo-tl: Bespreek met je decaan welke andere onderwijsroutes in jouw situatie mogelijk zijn.
Informeer bij je decaan, mentor of examensecretaris naar de mogelijkheden. Zo krijg je inzicht in welke route het beste bij jouw situatie past en welke stappen je kunt zetten om alsnog een diploma te behalen.
Een 3 als cijfer voor het centraal examen
Nee, je zakt niet automatisch voor je eindexamen als je voor één centraal examen een 3 haalt. Voor de slagingseisen telt niet alleen het cijfer voor het centraal examen, maar ook het uiteindelijke eindcijfer voor het vak. Daarnaast moet je gemiddelde cijfer voor het centraal examen minimaal een 5,5 zijn.
Het is dus mogelijk om ondanks een 3 voor één centraal examen te slagen, mits je aan alle overige slagingseisen voldoet. Een laag CE-cijfer kan het wel lastiger maken om aan de eisen te voldoen. Bespreek bij twijfel met je mentor of examensecretaris wat dit betekent voor jouw situatie.
Het niveau van de centrale examens en de schoolexamens
De schoolexamens (SE's) worden door je school samengesteld en moeten aansluiten bij de examenprogramma's en de geldende exameneisen. Ze zijn echter niet altijd rechtstreeks te vergelijken met de centrale examens (CE's), omdat de toetsvorm, vraagstelling en moeilijkheidsgraad kunnen verschillen.
Een goed schoolexamencijfer kan een positieve aanwijzing zijn, maar biedt geen garantie voor een vergelijkbaar cijfer op het centraal examen. Wil je weten wat je kunt verwachten? Oefen dan met oude centrale examens. Zo raak je vertrouwd met de vraagstelling, het niveau en de tijdsdruk. Kijk je antwoorden na met het officiële correctiemodel en besteed extra aandacht aan de onderdelen die je lastig vindt.
N-term van het tweede tijdvak
De N-term van het tweede tijdvak wordt per examen vastgesteld op basis van de beoordeling van het examen en de beschikbare gegevens over de afname. Daarbij wordt gestreefd naar een vergelijkbare normering als in het eerste tijdvak. De N-term bepaalt mede hoe het aantal behaalde punten wordt omgerekend naar een cijfer.
De normering houdt rekening met de moeilijkheidsgraad van het examen. Een lager gemiddeld resultaat betekent dus niet automatisch dat de N-term omhooggaat. De normering wordt vastgesteld aan de hand van de geldende beoordelingsmethode en de beschikbare gegevens. Daardoor kan de N-term voor het tweede tijdvak anders zijn dan die van het eerste tijdvak.
Eten en drinken tijdens het examen
Tijdens een examen kan het prettig zijn om wat water en eventueel iets te eten bij je te hebben. Als je lang achter elkaar geconcentreerd moet werken, is het fijn als je geen last hebt van dorst of honger.
Wat je precies mag meenemen, hangt af van de regels die gelden op jouw school of examenlocatie. Water kan bijvoorbeeld wel zijn toegestaan, terwijl voor andere drankjes of etenswaren aanvullende regels gelden. Ook kunnen er afspraken zijn over verpakkingen en het voorkomen van geluidsoverlast of fraude.
Ziek zijn tijdens je examens
Ben je ziek voordat je examen begint? Meld dit dan zo snel mogelijk volgens de ziekmeldprocedure van je school en neem contact op met de directeur of examensecretaris. Zij kunnen je uitleggen welke mogelijkheden je hebt en welke regels in jouw situatie gelden. Ga er niet automatisch van uit dat je een examen kunt overslaan of dat je een doktersverklaring nodig hebt: dit hangt af van de omstandigheden en de geldende regels.
Word je tijdens het examen ziek? Meld dit dan meteen bij de surveillant en volg de instructies op. De directeur beoordeelt vervolgens, binnen de geldende examenregels, wat er mogelijk is. Afhankelijk van de situatie kan het bijvoorbeeld gaan om het afmaken van het examen of om afspraken over een verdere examenafname. Je mag niet op eigen initiatief vertrekken of later verdergaan zonder toestemming.
Voel je je tijdens het examen niet goed, wacht dan niet tot het examen voorbij is om dit te melden. Als je pas achteraf aangeeft dat je ziek was, kan dat gevolgen hebben voor de mogelijkheden om de situatie nog te laten beoordelen. Meld klachten daarom direct en vraag de school welke stappen je moet zetten.
Tip: bespreek bij twijfel zo snel mogelijk met je school wat je moet doen. Zo weet je waar je aan toe bent en voorkom je dat je door onduidelijkheid belangrijke mogelijkheden misloopt.








