
Examentips
✎
Jhanna
·
6 min lezen
Nog geen beeld van hoe het centraal examen werkt? Lees eerst alles wat je moet weten over het centraal examen 2027.
Voor de meeste vakken verandert er in 2027 weinig aan de inhoud: de grootste wijziging is dat veel meer examens in de nieuwe lay-out komen, maar de opzet van de examens blijft gelijk. Daarnaast zijn een paar syllabi licht aangepast, verandert er iets aan het cspe op het vmbo, en mag je bij Latijn de werkwoordenlijst niet meer gebruiken.
Dit staat allemaal in de septembermededeling 2027 van het College voor Toetsen en Examens (CvTE), gepubliceerd op 22 september 2026. Hieronder lees je per onderwerp wat er verandert en voor wie.
De wijzigingen in één tabel
Wijziging | Voor wie | Wat moet jij doen? | Bron |
|---|---|---|---|
Meer examens in de nieuwe lay-out | Vmbo, havo en vwo (zie lijst hieronder) | Oefen met het voorbeeldexamen in de nieuwe lay-out (uiterlijk half januari 2027) | |
Syllabus scheikunde vwo aangepast | Vwo | Lees de twee toevoegingen bij koolstofverbindingen | |
Syllabus aardrijkskunde aangepast | Havo en vwo | Let op de begrippen transformatie, herstructurering en stadsvernieuwing | |
Syllabus economie aangepast | Vmbo-bb, vmbo-kb en vmbo-gl/tl | Check de gemarkeerde passage op pagina 17 | |
Cspe: twee varianten in Facet, routekaart, overzicht opdrachten | Vmbo bb, kb en gl (profielvak) | Bekijk de routekaart en het overzicht opdrachten voor jouw profielvak | |
Latijn: geen werkwoordenlijst meer | Vwo (Latijn) | Oefen alleen met woordenboek en grammaticaoverzicht | |
Geen pilot- en geen bezemexamens | Iedereen | Niets: alle examens volgen het gewone programma |
Nieuwe lay-out: welke examens?
In 2027 maak je deze examens in alle tijdvakken in de nieuwe lay-out. De vragen, de stof en de opbouw blijven hetzelfde. Alleen hoe het examen eruitziet verandert.
Vak | Vmbo bb/kb | Vmbo-gl/tl | Havo | Vwo |
|---|---|---|---|---|
Aardrijkskunde | ✓ | ✓ | ✓ | |
Biologie | ✓ | ✓ | ✓ | |
Duits | ✓ | ✓ | ✓ | |
Economie | ✓ | |||
Engels | ✓ | ✓ | ✓ | |
Frans | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
Fries | ✓ | |||
Geschiedenis | ✓ | ✓ | ✓ | |
Maatschappijkunde | ✓ | |||
Nederlands | ✓ | |||
Russisch | ✓ | ✓ | ||
Spaans | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
Wat moet je doen? Het CvTE zet uiterlijk half januari 2027 een voorbeeldexamen in de nieuwe lay-out online. Maak dat één keer, zodat je op de examendag niet schrikt van een andere opmaak. Oude examens blijven gewoon bruikbaar om de stof te oefenen.
Vwo: wat verandert er?
Scheikunde: de syllabus is nader vastgesteld (versie 4, april 2026) met twee toevoegingen. Bij specificatie M1.1 gaat het nu expliciet over koolstofverbindingen met maximaal tien koolstofatomen. Bij M1.14 staat erbij: "met een al dan niet vertakte koolstofketen". Oefen naamgeving dus ook met vertakte ketens. (syllabus)
Aardrijkskunde: bij de nadere vaststelling zijn de begrippen transformatie en herstructurering inwisselbaar gemaakt en is stadsvernieuwing geschrapt. Daarnaast zijn twee passages geel gemarkeerd (pagina 16 en 26). (syllabus)
Latijn: de alfabetische werkwoordenlijst is geen toegestaan hulpmiddel meer. Je mag een woordenboek en een grammaticaoverzicht gebruiken. Bij Grieks blijft de werkwoordenlijst wel toegestaan. (regeling hulpmiddelen, bijlage 2)
Grieks: de syllabus is nader vastgesteld. Bekijk de actuele versie op examenblad.nl. (septembermededeling 5.6.2)
Nieuwe lay-out: zie de tabel hierboven.
Havo: wat verandert er?
Aardrijkskunde: één inhoudelijke wijziging in onderdeel 9a.3 (fysisch-geografische spreidingspatronen en processen in Brazilië). Verder zijn transformatie en herstructurering inwisselbaar en is stadsvernieuwing geschrapt. (syllabus)
Nieuwe lay-out: aardrijkskunde, biologie, Duits, Engels, Frans, geschiedenis, Russisch en Spaans.
Vmbo gl en tl: wat verandert er?
Nieuwe lay-out: bijna alle algemene vakken, waaronder Nederlands, Engels, economie, geschiedenis en maatschappijkunde (zie tabel).
Economie: de syllabus heeft één wijziging ten opzichte van 2026, op pagina 17. Die pagina valt in het onderdeel Arbeid en productie (EC/K/5A). (syllabus)
Cspe (gl): zie het blok over het cspe hieronder.
Vmbo bb en kb: zo werkt het in 2027
Digitaal in Facet: je algemene vakken maak je digitaal (bb- en kb-flex), behalve Arabisch, Frans, Spaans en Turks. In 2027 wordt Facet 15 gebruikt. Bij Engels en Duits krijg je alleen vragen die de computer automatisch nakijkt. (septembermededeling 4.1–4.3, bb-kb-flex)
Frans en Spaans: nieuwe lay-out.
Economie: zelfde syllabuswijziging als bij vmbo-gl/tl.
Cspe (VMBO-BB, VMBO-KB en VMBO-GL): wat is nieuw?
Het CvTE noemt in paragraaf 5.7 van de septembermededeling deze punten voor 2027:
Twee in plaats van drie varianten in Facet. Welke variant je krijgt, is willekeurig.
Routekaart cspe 2027: een interactieve pdf die je helpt je voor te bereiden. (routekaart)
Overzicht opdrachten: per cspe een overzicht van welke opdrachten je op de computer maakt. Dit staat sinds 2 november 2026 bij de vakspecifieke informatie van jouw profielvak op examenblad.nl.
Zorg & welzijn bb en kb: een nieuw opdrachttype, met voorbeeldopdrachten in de oefenomgeving van Facet.
Oefenomgeving: alle Facet-vragen van de afgelopen vier jaar staan op oefenexamensvo.nl.
Wat moet je doen? Vraag je docent welk cspe je doet, open het overzicht opdrachten voor dat profielvak en oefen de computeronderdelen in de oefenomgeving.
Vooruitblik: nieuwe examenprogramma's talen en wiskunde
Voor havo en vwo komen er nieuwe examenprogramma's voor Nederlands, Engels, Duits, Frans, Spaans, de klassieke talen, Fries en wiskunde. Die gelden vanaf augustus 2029. De eerste centrale examens volgens die programma's zijn in 2031 en 2032. Voor jouw examen in 2027 verandert hierdoor niets. (examenblad, 22 oktober 2026)
Wat verandert er niet?
Het rooster: de centrale examens lopen van vrijdag 14 mei t/m dinsdag 1 juni 2027 (havo en vwo; vmbo-gl/tl t/m maandag 31 mei). Zie het examenrooster voor havo, vwo en vmbo-gl/tl.
De slaag-zakregels: lees ze per niveau bij havo, vwo en vmbo.
De manier waarop je cijfer wordt berekend. Reken het zelf uit met de cijfertool.
Wat betekent dit voor hoe je oefent?
Oude examens blijven bruikbaar. De stof is voor bijna alle vakken gelijk. Hoe je slim oefent, lees je op examen oefenen.
Check de syllabus van jouw vak als je scheikunde vwo, aardrijkskunde havo/vwo of economie vmbo doet. Per vak vind je de stof op je vakpagina, bijvoorbeeld scheikunde vwo, aardrijkskunde havo en economie vmbo.
Maak in januari het voorbeeldexamen in de nieuwe lay-out.
Herhaal de stof per onderwerp met samenvattingen per vak.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er in de examens van 2027?
Vooral de lay-out: veel meer examens komen in de nieuwe opmaak. De opzet blijft gelijk. Daarnaast zijn de syllabi van onder meer scheikunde vwo, aardrijkskunde havo/vwo en economie vmbo licht aangepast.
Moet ik andere stof leren voor 2027?
Voor de meeste vakken niet. Alleen bij een paar vakken is de syllabus op kleine punten aangepast. Die wijzigingen zijn in de syllabus op examenblad.nl gemarkeerd.
Kan ik nog oefenen met oude examens?
Ja. De inhoud en opzet van de examens veranderen niet. Maak daarnaast het voorbeeldexamen in de nieuwe lay-out, dat uiterlijk half januari 2027 verschijnt.
Wat is de septembermededeling?
Het document waarin het CvTE elk jaar in september alle regels en wijzigingen voor de centrale examens van dat schooljaar bekendmaakt. Die van 2027 verscheen op 22 september 2026.
Gelden de nieuwe examenprogramma's voor talen en wiskunde al in 2027?
Nee. Die gelden voor havo en vwo vanaf augustus 2029. De eerste centrale examens volgens die programma's zijn in 2031 en 2032.
Wat is het overzicht opdrachten bij het cspe?
Een overzicht per cspe van welke opdrachten je op de computer maakt. Het staat sinds 2 november 2026 bij de vakspecifieke informatie op examenblad.nl.
Bronnen
Examenblad, Septembermededeling over eindexamens 2027 gepubliceerd (22 september 2026)
Examenblad, Septembermededeling 2027 (paragraaf 4, 5.1, 5.2, 5.4, 5.6, 5.7)
Examenblad, Syllabus scheikunde vwo 2027
Examenblad, Syllabus aardrijkskunde vwo 2027 en havo
Examenblad, Syllabus economie vmbo 2027
Examenblad, Regeling toegestane hulpmiddelen 2027, bijlage 2 incl. wijziging
Examenblad, Routekaart cspe 2027 en onderwerppagina cspe
Examenblad, bb- en kb-flex 2027
Examenblad, Nieuwe syllabi talen en wiskunde (22 oktober 2026)
Examenblad, Examenrooster 2027








