Profielkeuze in de bovenbouw van het havo: alles wat je moet weten

Algemeen

Profielkeuze in de bovenbouw van het havo: alles wat je moet weten

Profielkeuze in de bovenbouw van het havo: alles wat je moet weten

✎

Sophie

·

5 min lezen

Profielkeuze op de havo: alles wat je moet weten

Aan het einde van klas 3 op de havo maak je een belangrijke keuze: je kiest een profiel voor de bovenbouw. Daarmee bepaal je voor een groot deel welke vakken je in klas 4 en 5 gaat volgen. Ook kan je profiel invloed hebben op de vervolgopleidingen die je na je havo-diploma kunt kiezen.

Misschien weet je al precies welke richting je op wilt. Of twijfel je nog tussen verschillende vakken en opleidingen. Geen zorgen: door te kijken naar je interesses, talenten en toekomstplannen kun je stap voor stap ontdekken welk profiel bij jou past.

In deze blog lees je welke vier havo-profielen er zijn, welke vakken erbij horen en waar je op kunt letten bij het maken van je keuze.

Wat is een profiel?

Een profiel is een samenhangend vakkenpakket dat je in de bovenbouw van de havo volgt. Er zijn vier profielen: Cultuur en Maatschappij, Economie en Maatschappij, Natuur en Gezondheid en Natuur en Techniek.

Je vakkenpakket bestaat uit drie onderdelen:

  • Het gemeenschappelijke deel: vakken die iedereen volgt, zoals Nederlands, Engels, maatschappijleer, culturele en kunstzinnige vorming (CKV) en lichamelijke opvoeding.

  • Het profieldeel: vakken die bij jouw gekozen profiel horen, zoals geschiedenis, economie, biologie of natuurkunde.

  • Het vrije deel: ruimte voor aanvullende vakken, afhankelijk van de mogelijkheden en het aanbod van jouw school.

Daarnaast maak je in de bovenbouw een profielwerkstuk. Samen vormen deze onderdelen de basis van je opleiding en je voorbereiding op het eindexamen.

Waarom is je profielkeuze belangrijk?

Je profielkeuze is een van de eerste grote keuzes in je schoolloopbaan. Het is daarom slim om er goed over na te denken.

Je bepaalt welke vakken je gaat volgen.

In de bovenbouw krijg je te maken met een vakkenpakket dat meer gericht is op jouw interesses en mogelijke vervolgopleiding. Het is dus belangrijk dat je vakken kiest waarin je gemotiveerd bent en die je voldoende uitdaging bieden.

Je bereidt je voor op een vervolgopleiding.

Sommige opleidingen stellen specifieke eisen aan je vakkenpakket. Voor technische opleidingen kan bijvoorbeeld wiskunde B belangrijk zijn, terwijl biologie en scheikunde voor bepaalde opleidingen in de gezondheidszorg nodig zijn.

Met een havo-diploma kun je rechtstreeks doorstromen naar het hbo. Voor een universitaire opleiding gelden andere toelatingsroutes en aanvullende voorwaarden. Controleer daarom altijd de toelatingseisen van opleidingen die je interessant vindt.

Je kiest een richting die bij je past.

Ben je graag creatief bezig, vind je maatschappelijke onderwerpen interessant of houd je juist van rekenen en onderzoeken? Je profiel helpt je om je verder te verdiepen in vakken die aansluiten bij jouw talenten en interesses.

De vier havo-profielen uitgelegd

De genoemde vakken zijn voorbeelden en veelvoorkomende combinaties. De precieze mogelijkheden kunnen verschillen per school.

1. Cultuur en Maatschappij (C&M)

Wat leer je?

Bij C&M staan cultuur, taal, geschiedenis en maatschappelijke vraagstukken centraal. Geschiedenis en een moderne vreemde taal zijn belangrijke profielvakken. Daarnaast kies je profielkeuzevakken die passen bij de culturele en maatschappelijke richting.

Past bij jou als je:

  • geïnteresseerd bent in taal, kunst en cultuur;

  • graag schrijft, leest of presenteert;

  • nieuwsgierig bent naar mensen en de samenleving.

Mogelijke vervolgstudies: communicatie, journalistiek, toerisme, media, kunst en culturele opleidingen.

2. Economie en Maatschappij (E&M)

Wat leer je?

Bij E&M verdiep je je in economie, geschiedenis en maatschappelijke ontwikkelingen. Wiskunde A is doorgaans een belangrijk profielvak. Je kunt daarnaast vakken kiezen die aansluiten bij bijvoorbeeld economie, talen of maatschappelijke onderwerpen.

Past bij jou als je:

  • geïnteresseerd bent in geld, bedrijven en ondernemen;

  • wilt begrijpen hoe economie en politiek werken;

  • graag verbanden legt tussen cijfers en de samenleving.

Mogelijke vervolgstudies: bedrijfskunde, commerciële economie, International Business, marketing en verschillende opleidingen in de juridische of sociale richting.

3. Natuur en Gezondheid (N&G)

Wat leer je?

Bij N&G staan biologie, gezondheid en de natuur centraal. Biologie en scheikunde zijn belangrijke profielvakken. Ook wiskunde A of B speelt een rol, afhankelijk van het gekozen vakkenpakket en het aanbod van je school.

Past bij jou als je:

  • nieuwsgierig bent naar het menselijk lichaam en de natuur;

  • graag onderzoekt hoe levende organismen werken;

  • interesse hebt in gezondheid, voeding of biologie.

Mogelijke vervolgstudies: verpleegkunde, fysiotherapie, Voeding en Diëtetiek, biologie en andere opleidingen in de gezondheidszorg.

4. Natuur en Techniek (N&T)

Wat leer je?

Bij N&T draait het om exacte vakken, techniek en het oplossen van problemen. Wiskunde B, natuurkunde en scheikunde vormen de kern van dit profiel.

Past bij jou als je:

  • graag rekent en logisch nadenkt;

  • geïnteresseerd bent in technologie en technische oplossingen;

  • het leuk vindt om te onderzoeken hoe dingen werken.

Mogelijke vervolgstudies: bouwkunde, werktuigbouwkunde, elektrotechniek, technische informatica en andere technische opleidingen.

Let op: de genoemde studies zijn voorbeelden, geen garantie dat je met ieder profiel direct wordt toegelaten. Sommige opleidingen vragen om specifieke vakken of aanvullende toelatingseisen.

Welke vakken zijn verplicht per profiel?

Elk profiel heeft verplichte profielvakken en daarnaast profielkeuzevakken. Hieronder vind je een beknopt overzicht van de gebruikelijke verplichte profielvakken op de havo.

Profiel

Verplichte profielvakken

Natuur en Techniek

Wiskunde B, natuurkunde en scheikunde

Natuur en Gezondheid

Wiskunde A of B, biologie en scheikunde

Economie en Maatschappij

Wiskunde A, economie en geschiedenis

Cultuur en Maatschappij

Geschiedenis en een moderne vreemde taal

Bij C&M kies je doorgaans twee profielkeuzevakken: één cultureel vak en één maatschappelijk vak. Bij N&T, N&G en E&M kies je doorgaans één profielkeuzevak. Daarnaast kan er ruimte zijn voor extra vakken in het vrije deel.

Het precieze aanbod en de combinaties kunnen per school verschillen. Vraag daarom altijd om het officiële vakkenoverzicht van jouw school.

Meer informatie vind je op de website van de Rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/themas/onderwijs/voortgezet-onderwijs

Tips voor het kiezen van een profiel

1. Kijk naar je interesses

Welke vakken vind je leuk? Waar ben je nieuwsgierig naar? En bij welke vakken vliegt de tijd voorbij?

Als je graag met taal en cultuur bezig bent, kan C&M interessant zijn. Vind je biologie en scheikunde leuk, dan is N&G misschien iets voor jou. En als je graag rekent en technische problemen oplost, kun je N&T onderzoeken.

Kies niet alleen op basis van je cijfers, maar kijk ook naar de vakken waarvoor je gemotiveerd bent.

2. Denk na over je toekomst

Je hoeft nu nog niet precies te weten welk beroep je later wilt uitoefenen. Het kan wel helpen om alvast een paar opleidingen te bekijken die je interessant lijken.

Controleer welke vakken daarvoor vereist of aanbevolen zijn. Zo voorkom je dat je later ontdekt dat je een belangrijk vak niet hebt gekozen.

3. Vraag advies aan je mentor of decaan

Je hoeft deze keuze niet alleen te maken. Bespreek je twijfels met je mentor, decaan, ouders of vakdocenten. Zij kunnen met je meedenken over je interesses, resultaten en mogelijkheden.

Vraag bijvoorbeeld welke vakken goed aansluiten bij een bepaalde vervolgopleiding en welke combinaties jouw school aanbiedt.

4. Kijk verder dan je vrienden

Het kan fijn zijn om hetzelfde profiel te kiezen als je vrienden, maar uiteindelijk ben jij degene die de vakken volgt en de examens maakt.

Probeer daarom te ontdekken welke richting bij jou past. Je hoeft niet dezelfde keuze te maken als anderen om een goede keuze te maken.

5. Houd rekening met je sterke en minder sterke vakken

Je hoeft niet overal even goed in te zijn. Kijk wel eerlijk naar de vakken die je kiest. Een profiel met veel exacte vakken vraagt bijvoorbeeld om motivatie voor wiskunde en natuurwetenschappelijke onderwerpen.

Vraag jezelf af: vind ik dit interessant genoeg om er de komende twee jaar tijd en energie in te steken?

Twijfel je nog? Dat is heel normaal

Je profielkeuze kan voelen alsof je nu al je hele toekomst moet bepalen. Gelukkig is dat niet zo. Veel mensen veranderen later nog van richting of ontdekken tijdens hun vervolgopleiding nieuwe interesses.

Het is wel verstandig om je keuze zorgvuldig te maken en informatie te verzamelen voordat je beslist. Kijk naar de vakken, onderzoek mogelijke opleidingen en bespreek je opties met mensen die je kunnen helpen.

Bereid je goed voor op de bovenbouw met MyTutor

Een goede profielkeuze is een belangrijke stap, maar daarna begint het volgende deel van je havo-tijd. In klas 4 en 5 werk je toe naar je schoolexamens en het centraal examen.

Met MyTutor.nl kun je je voorbereiden met uitlegvideo's, samenvattingen, flashcards en oefenmateriaal. Zo kun je de leerstof stap voor stap doornemen, gericht oefenen en ontdekken welke onderwerpen extra aandacht nodig hebben.

Kies een profiel dat bij je past, stel vragen en geef jezelf de tijd om een goede beslissing te nemen. Je hoeft je toekomst nog niet helemaal uitgestippeld te hebben om een sterke start te maken.

Het laatste examennieuws

Het laatste examennieuws